Termowizja domu zimą: Jak znaleźć mostki termiczne i nieszczelności

Mostki termiczne i nieszczelności najłatwiej znaleźć kamerą termowizyjną w chłodny, pochmurny dzień albo przed świtem, gdy różnica temperatur między wnętrzem a otoczeniem wynosi co najmniej 15°C, dom jest równomiernie ogrzewany od doby, a na elewację od kilku godzin nie świeciło słońce. Badanie od środka pokazuje zimne miejsca na ścianach, w narożnikach, przy oknach i pod sufitem, a z zewnątrz widać, którędy ciepło ucieka przez wieńce, nadproża i płyty balkonowe. Do wstępnego przeglądu wystarczy wypożyczona kamera lub nakładka na telefon, ale do oceny ocieplenia przed odbiorem lub reklamacją lepiej zamówić badanie ze sprawozdaniem.

Kiedy badanie termowizyjne ma sens

Kamera termowizyjna nie mierzy strat ciepła wprost. Pokazuje temperaturę powierzchni, a mostek termiczny widać dlatego, że w tym miejscu ściana jest od środka wyraźnie zimniejsza, a od zewnątrz cieplejsza niż reszta przegrody. Ta różnica pojawia się tylko wtedy, gdy przez ścianę płynie dużo ciepła, czyli w sezonie grzewczym.

Warunki, które warto spełnić przed badaniem:

• różnica temperatur wewnątrz i na zewnątrz co najmniej 15°C, a lepiej 20°C, utrzymująca się od kilkunastu godzin,
• brak słońca na badanej elewacji przez kilka godzin wcześniej, najlepiej pomiar o świcie lub w pochmurny dzień,
• brak deszczu, mgły i silnego wiatru, które zniekształcają obraz zewnętrzny,
• zamknięte okna, wyłączone kominki i promienniki, odsunięte od ścian meble i zasłony na kilka godzin przed pomiarem wewnątrz,
• ogrzewanie pracujące normalnie, bez obniżania temperatury na noc w dniu badania.

Listopad i grudzień są dobrym czasem, bo mrozy jeszcze nie przyszły, a różnica temperatur już wystarcza. Wyniki z ciepłego, słonecznego dnia bywają zupełnie mylące.

Sprzęt: kamera, nakładka na telefon czy usługa

Rozwiązanie	Typowa rozdzielczość	Do czego wystarczy
Nakładka termowizyjna na smartfon	od 80 x 60 do około 256 x 192 pikseli	szybkie szukanie zimnych miejsc w pokojach, przeciągów przy oknach, przebiegu rur
Ręczna kamera budowlana	od 160 x 120 do 320 x 240 pikseli	przegląd całego domu od środka i z zewnątrz, zdjęcia do porównań
Badanie przez specjalistę	320 x 240 i więcej, z oprogramowaniem	odbiór ocieplenia, spór z wykonawcą, audyt przed termomodernizacją

Przy samodzielnym pomiarze ustaw w kamerze emisyjność około 0,93-0,95, właściwą dla tynku, cegły i betonu, oraz wpisz temperaturę otoczenia. Pamiętaj, że szkło i błyszczący metal odbijają promieniowanie jak lustro. Na szybie okna zobaczysz odbicie siebie lub nieba, a nie temperaturę tego, co jest za nią.

Jak przeprowadzić badanie krok po kroku

1. Zacznij od środka. Wewnątrz łatwiej o stabilne warunki, a niskie temperatury powierzchni od strony pokoju są ważniejsze z punktu widzenia wilgoci i pleśni.
2. Obejdź każdy pokój po kolei. Fotografuj narożniki ścian zewnętrznych, styk ściany z sufitem i podłogą, ościeża okien i drzwi, skrzynki rolet, parapety, gniazdka na ścianach zewnętrznych i miejsca wokół rur.
3. Ustaw stały zakres temperatur na kilku zdjęciach, na przykład od 12 do 22°C. Automatyczna skala potrafi zrobić z niewielkiej różnicy dramatyczną plamę.
4. Wyjdź na zewnątrz i sfotografuj każdą elewację z kilku metrów, prostopadle do ściany. Sprawdź wieńce, nadproża, płyty balkonowe, cokół i styk dachu ze ścianą.
5. Zrób zdjęcia poddasza i stropu od strony pokoju. Ciemne pasy przy ścianach kolankowych często oznaczają szczeliny w wełnie.
6. Zapisz godzinę, temperatury i warunki pogodowe. Bez nich za rok nie porównasz wyników.

Jak znaleźć przeciągi, a nie tylko zimne ściany

Nieszczelności w oknach, drzwiach i wokół przejść instalacyjnych najlepiej widać, gdy w domu jest podciśnienie. Prosty sposób to włączenie okapu kuchennego i wentylatorów łazienkowych przy zamkniętych oknach. Zimne powietrze wciągane przez szczeliny tworzy na kamerze charakterystyczne smugi, rozchodzące się od ram okiennych lub listew przypodłogowych. Dokładniej robi to próba szczelności z wentylatorem drzwiowym, wykonywana przez firmy specjalistyczne. Jeśli smugi biegną wzdłuż skrzydła okna, problemem bywa zużyta uszczelka, o której wymianie piszemy w poradniku, jak wymienić uszczelki w oknach.

Jak odczytać wyniki i co dalej

Na termogramie liczy się przede wszystkim różnica temperatur między danym miejscem a resztą ściany, a nie sam kolor. Przy temperaturze w pokoju około 20°C i typowej wilgotności powietrza powierzchnia ściany chłodniejsza niż mniej więcej 12-13°C to obszar zagrożony kondensacją pary i rozwojem pleśni. Takie miejsca trzeba zanotować w pierwszej kolejności.

Typowe znaleziska i ich znaczenie:

• Zimny pas pod sufitem na całej długości ściany zwykle wskazuje na nieocieplony wieniec.
• Zimne ościeża okna mogą wynikać z montażu bez ciepłej taśmy i pianki lub z okna osadzonego zbyt blisko zewnętrznej krawędzi muru.
• Ciepła płyta balkonowa na zewnątrz to klasyczny mostek liniowy. Jego usunięcie jest trudne, ale można ograniczyć skutki dociepleniem od spodu i boków.
• Nieregularne plamy na ocieplonej elewacji mogą świadczyć o źle przyklejonych płytach, szczelinach między nimi lub zawilgoconej izolacji.

Nie każda ciepła plama to błąd. Na termogramie z zewnątrz zawsze widać cieplejsze okna, drzwi i nawiewniki, a od środka chłodniejsze narożniki, w których z natury tracimy więcej ciepła. Niepokojące są dopiero różnice wyraźnie odstające od podobnych miejsc w tym samym domu.

Zdjęcia z kamery są dobrym punktem wyjścia do rozmowy z wykonawcą, rzeczoznawcą lub audytorem energetycznym. Jeśli termogram pokazuje wilgoć przy cokole, przyczyną może być nie tyle mostek, ile brak izolacji przeciwwilgociowej, o której więcej w tekście o hydroizolacji fundamentów. Przy wyborze nowych okien i drzwi warto z kolei sprawdzić parametry opisane w przewodniku o parametrach technicznych drzwi i okien, żeby nie powtórzyć problemu przy wymianie.